دوشنبه ۱ تیر ۱۴۰۵ - ۲۳:۲۹
پیامدهای همنشینی با دوستان ناباب در قرآن و روایات

استاد توکل با اشاره به تأثیر رفاقت با اهل گناه در سرنوشت اخروی انسان، گفت: گاهی پیوند و همراهی با اهل معصیت به اندازه‌ای خطرناک است که انسان را از بهره‌مندی از شفاعت شافعان نیز محروم می‌سازد.

به گزارش خبرگزاری حوزه، استاد سیدرحیم توکل در مراسم عزاداری شب هفتم ماه محرم الحرام که در هیئت فاطمیه قم برگزار شد، با اشاره به آثار سوء همنشینی با افراد ناصالح، گفت: قرآن کریم در آیات ۲۷ تا ۲۹ سوره فرقان، از حسرت و پشیمانی شدید انسان‌های ستمکار در قیامت سخن می‌گوید؛ جایی که انسان از شدت ندامت دست خود را به دندان می‌گزد و آرزو می‌کند که ای کاش راه رسول خدا(ص) را برگزیده بود.

عضو مجلس خبرگان رهبری با استناد به آیات «وَ یَوْمَ یَعَضُّ الظَّالِمُ عَلَیٰ یَدَیْهِ یَقُولُ یَا لَیْتَنِی اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِیلًا» و «یَا وَیْلَتَیٰ لَیْتَنِی لَمْ أَتَّخِذْ فُلَانًا خَلِیلًا»، اظهار کرد: در آن روز، انسان با حسرت می‌گوید که ای کاش فلان شخص گمراه را به عنوان دوست و همنشین خود انتخاب نکرده بود؛ چرا که همین رفاقت نادرست، او را از مسیر هدایت و یاد خدا دور ساخته است.

وی افزود: خداوند در ادامه می‌فرماید: «لَقَدْ أَضَلَّنِی عَنِ الذِّکْرِ بَعْدَ إِذْ جَاءَنِی وَ کَانَ الشَّیْطَانُ لِلْإِنسَانِ خَذُولًا»؛ یعنی آن دوست ناباب، پس از آنکه حق به سراغ انسان آمده بود، او را از یاد خدا منحرف کرد و شیطان نیز همواره انسان را تنها و خوار رها می‌کند.

اصرار بر گناه، انسان را در زمره شیاطین قرار می‌دهد

عضو مجلس خبرگان رهبری در تبیین مراد از «شیطان» در این آیه بیان کرد: اگر انسانی مرتکب گناهی شود و پس از آن توبه کند، در فرهنگ دینی از او به عنوان «تائب» یاد می‌شود؛ اما اگر فرد پس از ارتکاب گناه بر خطای خود اصرار ورزد و از آن دست نکشد، در حقیقت در مسیر شیطانی گام نهاده است.

وی در ادامه تأکید کرد: کسانی که اسیر شهوات و هواهای نفسانی هستند، عاقبت به خیری نخواهند داشت. خداوند در آیه ۲۳ سوره جاثیه می‌فرماید: «أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلٰهَهُ هَوَاهُ»؛ آیا ندیدی کسی را که هوای نفس خود را معبود خویش قرار داده است؟

گناه علنی، افزون بر اصل معصیت، جرمی مضاعف است

این استاد حوزه علمیه با اشاره به خطر گناه آشکار، خاطرنشان کرد: فردی که آشکارا مرتکب گناه می‌شود، علاوه بر اصل گناه، مرتکب خطای دیگری نیز شده است و آن، شکستن حرمت معصیت و ترویج عملی آن در جامعه است؛ از این رو، چنین رفتاری می‌تواند آثار زیان‌باری بر سرنوشت انسان برجای بگذارد.

همنشینی با اهل باطل از عوامل سقوط انسان است

وی با اشاره به تأثیر رفاقت با اهل گناه در سرنوشت اخروی انسان، گفت: گاهی پیوند و همراهی با اهل معصیت به اندازه‌ای خطرناک است که انسان را از بهره‌مندی از شفاعت شافعان نیز محروم می‌سازد.

استاد توکل با استناد به آیه ۴۵ سوره مدثر افزود: بهشتیان از دوزخیان می‌پرسند چه چیزی شما را به جهنم کشاند و آنان در پاسخ می‌گویند: «وَکُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِینَ»؛ یعنی ما همواره با اهل باطل همنشین و همصدا بودیم.

سفارش به ترک گناه و احتیاط در برابر معصیت

این عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه با نقل روایتی از کتاب «اصول کافی» اظهار کرد: در این روایت آمده است: «من همّ بالسیئة فلا یعملها، فإنه ربما عمل العبد سیئة فیراه الرب تبارک وتعالی فیقول: وعزتی لا أغفر لک بعد ذلک أبداً.» «اگر تصمیم به انجام گناه گرفتی، آن را انجام نده؛ زیرا گاهی بنده‌ای مرتکب گناهی می‌شود و خداوند متعال او را در همان حال می‌بیند و می‌فرماید: به عزت و جلالم سوگند، پس از این، هرگز تو را نخواهم بخشید.»

استاد سید رحیم توکل تصریح کرد: از آنجا که انسان نمی‌داند کدام گناه ممکن است موجب محرومیت از رحمت الهی شود، عقل و شرع حکم می‌کنند که انسان با احتیاط، مراقبت و پرهیز از معصیت، مسیر بندگی خداوند را در پیش گیرد.

گناه، مهم‌ترین عامل سوءعاقبت و محرومیت از نعمت‌های الهی

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه گناه بدترین عامل عاقبت‌به‌شری انسان است، اظهار کرد: هرگاه انسان مرتکب گناه شود، آثار و تبعات آن دامن‌گیر او خواهد شد و همین آلودگی، انسان را از مسیر حق منحرف کرده و به سوی باطل سوق می‌دهد.

وی با اشاره به رحمت و کرامت الهی افزود: خداوند متعال «اکرم‌الاکرمین» است و هر نعمتی که به بندگان خود عطا می‌کند، از سر لطف و کرامت اوست. پروردگار نعمت‌های خود را بدون علت از انسان باز نمی‌گیرد، بلکه این خود انسان است که با رفتار و اعمال نادرست، زمینه محرومیت از نعمت‌های الهی را فراهم می‌کند.

سلب نعمت الهی نتیجه گناه انسان است

استاد حوزه علمیه قم با استناد به فرمایشی از امام صادق علیه‌السلام گفت: «ما أنعَمَ اللّهُ علی عبدٍ نِعمَةً فَسَلَبَها إیّاهُ حتّی یُذنِبَ ذَنباً یَستَحِقُّ بذلکَ السَّلبَ»؛ خداوند نعمتی را که به بنده‌ای عطا کرده، از او سلب نمی‌کند مگر آنکه وی مرتکب گناهی شود که استحقاق از دست دادن آن نعمت را پیدا کند.

وی در ادامه تصریح کرد: انسان با گناهی که مرتکب می‌شود، شایستگی و لیاقت بهره‌مندی از برخی نعمت‌های الهی را از دست می‌دهد و در حقیقت، خود عامل محرومیت خویش می‌شود.

خداوند به ظاهر و باطن اعمال انسان آگاه است

استاد توکل با اشاره به احاطه خداوند بر اعمال بندگان، خاطرنشان کرد: خداوند متعال از ظاهر و باطن اعمال انسان‌ها آگاه است و هیچ عملی از دید او پنهان نمی‌ماند.

وی در این زمینه به آیه ششم سوره مبارکه مجادله اشاره کرد و گفت: «یَوْمَ یَبْعَثُهُمُ اللَّهُ جَمِیعًا فَیُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا أَحْصَاهُ اللَّهُ وَ نَسُوهُ وَ اللَّهُ عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ»؛ روزی که خداوند همه آنان را برمی‌انگیزد و از اعمالی که انجام داده‌اند آگاهشان می‌سازد؛ اعمالی که خداوند همه آنها را ثبت و شمارش کرده، در حالی که خودشان آن را فراموش کرده‌اند و خداوند بر هر چیزی شاهد و ناظر است.

هفت مرحله شکل‌گیری اعمال و تأثیر آن در ثواب و عقاب

عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه هر عمل پیش از تحقق خارجی، مراحل مختلفی را طی می‌کند، اظهار داشت: انجام هر کار دارای هفت مرحله است و هرچه انسان در این مراحل پیش‌تر رود، پاداش یا کیفر عمل نیز سنگین‌تر خواهد شد.

استاد توکل این مراحل را شامل «تصور»، «تصدیق»، «شوق»، «عزم»، «جزم»، «حرکت» و «انجام» برشمرد و توضیح داد: در مرحله نخست، فکر انجام عمل در ذهن شکل می‌گیرد و سپس انسان به انجام آن تمایل پیدا می‌کند، تصمیم می‌گیرد، اراده خود را تقویت می‌کند، مقدمات را فراهم می‌سازد و در نهایت آن عمل را به مرحله اجرا می‌رساند.

بی‌حرمتی به حدود الهی، موجب تشدید عقاب می‌شود

وی در ادامه تأکید کرد: اگر این مراحل در مسیر ارتکاب گناه قرار گیرد، به همان میزان که انسان در آن پیش رفته است، عقاب و مجازات الهی نیز سنگین‌تر خواهد بود؛ چرا که گناه، در حقیقت زیر پا گذاشتن حرمت و حدود الهی است و برخورد خداوند با گناهکار نیز متناسب با میزان این تعدی و سرپیچی خواهد بود.

امر و نهی الهی برای رشد و تکامل انسان است

استاد توکل با تأکید بر اینکه خداوند متعال از عالم و انسان‌ها بی‌نیاز مطلق است، اظهار داشت: امر و نهی الهی، همچنین وعده پاداش و کیفر الهی، نه برای سود رساندن به خداوند، بلکه تنها برای رشد، تعالی و تکامل انسان تشریع شده است.

عضو مجلس خبرگان با استناد به آیه هفتم سوره مبارکه ابراهیم، افزود: خداوند متعال می‌فرماید: «وَ إِذْ تَأَذَّنَ رَبُّکُمْ لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِی لَشَدِیدٌ»؛ یعنی پروردگار شما اعلام کرد که اگر شکرگزار باشید، نعمت‌های خود را بر شما افزون خواهم کرد و اگر ناسپاسی کنید، عذاب من شدید خواهد بود.

هیچ حادثه‌ای در عالم بدون حکمت و علت نیست

این استاد حوزه علمیه با اشاره به نظام علت و معلول در عالم هستی بیان کرد: در این جهان، هیچ پدیده‌ای بدون علت و حکمت رخ نمی‌دهد و بسیاری از گرفتاری‌ها و بلاهایی که انسان با آن مواجه می‌شود، ریشه در اعمال و رفتار او دارد.

عضو مجلس خبرگان رهبری با استناد به آیه شانزدهم سوره جن، خاطرنشان کرد: خداوند می‌فرماید: «وَ أَنْ لَوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُمْ مَاءً غَدَقًا»؛ بدین معنا که اگر جن و انس در مسیر ایمان و حق استقامت ورزند، از نعمت‌های فراوان الهی بهره‌مند خواهند شد.

گناهان، زمینه‌ساز برخی محرومیت‌ها و گرفتاری‌هاست

استاد توکل با اشاره به روایتی از امام صادق علیه‌السلام گفت: آن حضرت می‌فرمایند: «ما إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ عِرْقٍ یَضْرِبُ وَ لاَ نَکْبَةٍ وَ لا صُدَاعٍ وَ لا مَرَضٍ إِلاَّ بِذَنْبَة وَ ذلة.» «هیچ درد، بیماری، مصیبت و آسیبی به انسان نمی‌رسد، مگر آنکه ریشه در گناه و لغزشی دارد که مرتکب شده است.»

عضو مجلس خبرگان رهبری در ادامه تصریح کرد: در عین حال، رحمت الهی گسترده است و خداوند متعال به دنبال بهانه‌ای برای بخشش بندگان است و با کوچک‌ترین عمل نیک، بسیاری از بلاها و گرفتاری‌ها را از انسان دور می‌کند.

خداوند بسیاری از خطاها را می‌بخشد

وی با استناد به آیه ۳۰ سوره شوری اظهار داشت: خداوند در قرآن کریم می‌فرماید: «وَ مَا أَصَابَکُمْ مِنْ مُصِیبَةٍ فَبِمَا کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ وَ یَعْفُو عَنْ کَثِیرٍ»؛ هر مصیبتی که به انسان می‌رسد، نتیجه اعمال اوست، اما خداوند بسیاری از خطاها را نیز مورد عفو و بخشش قرار می‌دهد.

دوری از گناه، زمینه‌ساز بهره‌مندی از عنایات امام عصر(عج)

استاد توکل در پایان با تأکید بر ضرورت مراقبت از اعمال و رفتار، گفت: هنگامی که هر محرومیت و بلایی در دنیا علتی دارد، باید در خصوص محرومیت انسان‌ها از بهره‌مندی کامل از محضر و ظهور حضرت ولی‌عصر(عج) نیز به عملکرد خود توجه کنیم. از این رو، لازم است با پرهیز از گناه، انجام واجبات و تنظیم رفتار و اعمال بر اساس رضایت امام زمان(عج)، زمینه بهره‌مندی از عنایات آن حضرت را فراهم سازیم.

انتهای پیام/

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha